Гинекологиялық онкологиялық науқастардың өмір сүру сапасын жақсартудағы паллиативті көмектің рөлі: әдебиетке шолуқсартудағы паллиативті көмектің рөлі: әдеби шолу
DOI:
https://doi.org/10.52532/2521-6414-2025-4-78-527Кілт сөздер:
паллиативтік көмек, гинекологиялық қатерлі ісік, өмір сапасы, онкология, ҚазақстанАңдатпа
Өзектілігі: Гинекологиялық онкологиялық аурулар әлемдегі әйелдер арасында аурушаңдық пен өлімнің маңызды себебі болып табылады. Паллиативтік көмек симптомдарды бақылау және психологиялық, әлеуметтік және рухани қолдау көрсету арқылы пациенттердің өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған. Паллиативтік көмектің маңыздылығы мойындалғанына қарамастан, бірқатар елдерде, соның ішінде Қазақстанда, осы қызметтерге қолжетімділіктің шектеулі болуымен, мамандардың жетіспеушілігімен және халықтың хабардарлығының төмендігімен байланысты елеулі кедергілер бар.
Бұл әдеби шолудың мақсаты - Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесіне тиімді тәсілдерді енгізу мүмкіндіктерін анықтау үшін қазіргі заманғы әдебиетті жүйелі түрде талдау арқылы гинекологиялық онкологиялық аурулары бар науқастардың өмір сапасын жақсартудағы паллиативтік көмектің рөлін бағалау.
Әдістері: 2015–2025 жылдар аралығында PubMed, Scopus және Web of Science деректер базаларын, сондай-ақ ДДҰ-ның халықаралық есептерін пайдалана отырып, әдебиетке жүйелі шолу жүргізілді. Паллиативтік көмекті интеграциялау, қызмет көрсету модельдері, сондай-ақ паллиативтік көмекті жақсартудың кедергілері мен мүмкіндіктері бойынша зерттеулерді қоса алғанда, 32 сәйкес ғылыми мақала іріктеліп алынды және талданды.
Нәтижелері: Әдебиетке жүйелі шолу көрсеткендей, паллиативтік көмекті гинекологиялық онкологиялық аурулары бар науқастарды емдеуге ерте қосу симптомдарды (ауырсыну, шаршау, депрессия, мазасыздық) бақылауды жақсартады, емдеуге қанағаттануды арттырады және психоәлеуметтік бейімделуді жақсартады. Шектеулі ресурстары бар елдерде, соның ішінде Қазақстанда паллиативтік көмек көрсетудің кедергілері анықталды.
Қорытынды: Паллиативтік көмек гинекологиялық қатерлі ісік ауруына шалдыққан науқастардың өмір сүру сапасын жақсартуда маңызды рөл атқарады. Паллиативтік көмектің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыру үшін, әсіресе ресурстары шектеулі елдерде инфрақұрылымды дамытуды, медицина қызметкерлерін оқытуды, халықтың хабардарлығын арттыруды және көмек көрсетудің бейімделген модельдерін әзірлеуді қамтитын кешенді стратегия қажет.