2013-2023 жылдарға арналған Қазақстан Республикасындағы жұмсақ тіндер саркомаларының эпидемиологиялық жағдайы

Аңдатпа

Өзектілігі: Жұмсақ тіндердің саркомасы – мезенхималық тіндерден пайда болатын, барлық қатерлі ісіктердің 1%-дан аспайтын, кез келген жаста дами алатын, бірақ орта және егде жастағы адамдарда жиі кездесетін сирек кездесетін агрессивті қатерлі ісіктер тобы.

Зерттеудің мақсаты – жасы, жынысы, ұлты, аймағы және ісік түрі сияқты әртүрлі параметрлерді ескере отырып, 2023 жылға арналған деректерді талдауды қоса алғанда, Қазақстан Республикасында 11 жыл ішінде жұмсақ тіндер саркомасының толық эпидемиологиялық бейнесін алу.

Әдістері: Ұсынылған зерттеуге жұмсақ тіндердің саркомасы диагнозымен (ICD-10 коды: C49) 2013-2023 жылдар аралығында Қазақстанның ұлттық онкологиялық реестрінде тіркелген барлық пациенттер қамтылды. Жұмсақ тіндер саркомасы жағдайларының саны 100 000 халыққа шаққанда абсолютті өрескел көрсеткіштер ретінде берілген. Стандартталған аурушаңдық пен өлім-жітім көрсеткіштері дүниежүзілік стандартты қолдану арқылы есептелді (World).

Нәтижелер: 2013 жылдан 2023 жылға дейін жұмсақ тіндердің саркомасының 4697 жағдайы тіркелді, аурушаңдықтың орташа өсімі 13% құрайды. Жұмсақ тіндердің саркомасымен сырқаттанушылық 100 мың тұрғынға шаққанда 2,4 жағдайды құрады. Қатерлі ісіктің басқа түрлерінің арасында таралуы бойынша аурушаңдық 19-шы орында, ал өлім-жітім 18-ші орында және өлім мен сырқаттанушылықтың алғашқы 10 себебінің қатарына кірмейді. Екі жыныс үшін де СМТ-мен сырқаттанушылық көрсеткіші 100 мың халыққа шаққанда 2,1, өлім-жітім 100 мың халыққа 0,8 құрайды. Ерлер арасында аурушаңдық пен өлім-жітім әйелдермен салыстырғанда сәйкесінше 30% және 35% жоғары. ЖТҚ-мен сырқаттанушылықтың шыңы 55-64 жас (23,6% жағдайлар) және 65-74 жас (24%) жас топтарында байқалды. СТС-дан болатын өлім 55-64 жас (24,3% жағдайлар) және 65-74 жас (17,5%) жас топтарында байқалды.

Қорытынды: SMT әртүрлі және олардың диагнозы ерте кезеңде белгілі бір қиындықтарды тудырады. Жас ұлғайған сайын, әсіресе орта жастағы адамдарда аурушаңдықтың артуы егде жастағы тұрғындарда белсенді профилактика мен ерте диагностиканың маңыздылығын көрсетеді.